ในภาวะปกติ ปัญหาภายในองค์กรเป็นมรสุมพัดผ่าน "ทีโอที" เป็นระลอก ๆ ตลอดปีอยู่แล้ว แต่มาวันนี้มีปัจจัยภายนอกก่อตัวตั้งเค้าเป็น "ไต้ฝุ่น" รอกระหน่ำเข้าใส่ ทั้งจากใบอนุญาต 3G ของ กทช.ที่กำลังจะมาถึงในอีกไม่นาน ซึ่งส่งผลต่อรายได้สัมปทาน มือถือ 2G เดิม
กับคลื่นลูกล่า ผลพวงของ ม.78 ใน พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียงวิทยุโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ...(กสทช.) เมื่อมีผลบังคับใช้ ทีโอทีต้องส่งรายได้สัมปทานทั้งหมดเข้าคลังโดยตรง
"ทีโอที" เตรียมตัวอย่างไร "ประชาชาติธุรกิจ" มีโอกาสพูดคุยกับ "วรุธ สุวกร" กรรมการผู้จัดการใหญ่ บมจ.ทีโอที มี รายละเอียดดังนี้
- ถ้า ม.78 มีผลบังคับใช้ ทีโอทีจะเป็นอย่างไร
ก็ไม่ต่างไปจาก ร.ส.พ.น้อย (องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ รัฐวิสาหกิจที่รัฐบาลยุบในปี 2548 เพราะขาดสภาพคล่อง ไม่มีความสามารถในการแข่งขัน)
คิดง่าย ๆ ทีโอทีมีรายได้จากสัมปทาน ปีละไม่ต่ำกว่า 2 หมื่นล้านบาท มีกำไรสุทธิปีละ 5-6 พันล้าน ถ้ารายได้สัมปทาน หายไป ผลประกอบการจะติดลบทันทีกว่า 15,000 ล้านบาท ถามว่าเราจะทำอย่างไร ยากที่จะหารายได้มากขนาดนี้มาชดเชยในทันที แม้จะเร่งทำธุรกิจ
เต็มที่แล้ว ถ้ารัฐบาลไม่มาอุดหนุน จะกระทบกับสภาพคล่องในบริษัท พนักงานกว่า 20,000 คน ก็เป็น ร.ส.พ.
- ไม่มีแผนอื่น
ยาก ถึงมี 3 จี ก็ใช่ว่าจะคืนทุนได้ย่างรวดเร็วแบบที่จะมาชดเชยตัวแดงเป็นหมื่น ๆ ล้านได้ในปีแรก
- ไม่คิดแปรสัญญาไปเลย
การแปรสัญญาสัมปทานไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ มีไอเดียมานานแล้ว ตั้งแต่แปรสัญญาเป็นทุนให้ทีโอทีไปถือหุ้น สมัยก่อนก็พูดกัน แต่สมัยผมยังไม่ได้คิด
อุปสรรคสำคัญที่ทำให้มันวน ๆ อยู่แบบนี้ก็คือ ใครๆ ก็พูดให้ดีให้สวยได้ว่าต้องทำแบบนั้นแบบนี้ แต่สำคัญที่ใครจะเป็นคนอนุมัติ ใครจะเซ็นชื่อ ที่พูดกันว่าจะยอมมานั่งเป็นประธานคณะทำงานแปรสัญญาไหม
รูปแบบการแปรสัญญาทำได้หลายรูปแบบ แต่ที่พูดกันว่าต้องทำให้วิน ๆ ทั้ง 2 ฝ่าย ถามว่า ตรงไหนคือวิน ๆ เป็นเรื่องใหญ่ รัฐหรือเอกชน ใครจะยอมถอย ไม่จบง่าย ๆ หรอก ถ้าจบได้ ก็ทำไปนานแล้ว
- แผนธุรกิจหลังหมดสัมปทานเอามาใช้แทนไม่ได้
ไม่เหมือนกัน สัญญาสัมปทานจะหมดอีก 5-6 ปีข้างหน้า เมื่อหมดแล้ว โครงข่ายต่าง ๆ สิ่งปลูกสร้างตามสัญญาก็เป็นของเรา สามารถเข้าไปใช้งาน ใช้ประโยชน์ได้ แต่ตอนนี้ทีโอทีให้สิทธิเขาใช้งานอยู่ ไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ ที่จะขอเข้าไปใช้
- ไม่เรียกเอกชนมาเจรจา
สัญญาเปิดช่องอยู่ในเรื่องสิทธิการใช้งานของเขา แต่ในแง่ธุรกิจก็ต้องมองว่า ถ้าเขาได้ประโยชน์อยู่ ใครจะมาเจรจากับเรา ในเมื่อได้สิทธิใช้โครงข่าย นี่จึงเป็นสาเหตุหนึ่งที่เราเรียกร้องให้ กทช.กำหนดเงื่อนไขในการให้บริการ 3 จี ที่ กทช.จะให้ใบอนุญาตว่าต้องมีกฎเกณฑ์ที่ชัดเจนเกี่ยวกับการใช้ทรัพย์สินของคู่สัญญาสัมปทานเดิมว่าจะใช้โครงข่ายตามสัมปทานมาให้บริการ 3จีได้มากน้อยแค่ไหน
ไม่ใช่ปล่อยให้เกิดช่องว่าง เปิดช่องให้มีการเอื้อประโยชน์กับฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง จนเกิดการกีดกัน ทีโอทีต้องกำหนดให้ชัดว่าจะให้ลงทุนโครงข่ายเอง หรือจะให้เช่าใช้
- ทีโอทีมีทางออกไหม
ต้องลงทุนเน็ตเวิร์ก 3 จีให้เข้มแข็ง ซึ่งขึ้นอยู่กับรัฐบาล เพราะทีโอทีเดินตาม ขั้นตอนไปเรื่อย ๆ ส่งทีโออาร์ ข้อกำหนดทางเทคนิคให้อัยการสูงสุดพิจารณาแล้ว ถ้าไม่มีปัญหาก็เปิดประชาพิจารณ์ จุดนี้สำคัญที่สุด ถ้าผ่านได้ ไม่มีข้อร้องเรียนก็จะรายงานกับกระทรวงไอซีทีว่าจะเปิดประมูล คาดว่าราว เม.ย.จะได้ชื่อผู้ชนะ พ.ค. เซ็นสัญญาได้ ประมาณ 18 เดือน ติดตั้งโครงข่ายเสร็จทั่วประเทศ
- ใช้เงินกู้
ตามหลัก ถ้าโครงการ 3 จี ของทีโอทีเข้าไปอยู่ในงบฯไทยเข้มแข็ง ผ่านการพิจารณาของสภาผู้แทนฯ ให้เข้าไปอยู่ใน พ.ร.บ.เงินกู้ประจำปี รัฐบาลจะค้ำประกันให้ แต่ตอนนี้ยังไม่แน่ แต่ก็ไม่มีปัญหา รอกระทรวงการคลังแจ้งมาว่าจะเอาอย่างไร ถ้าไม่ค้ำก็แจ้งมา ต้นทุนเราก็จะสูงขึ้น คือขอให้แจ้งมาแล้วกัน เราจะได้ดำเนินการในทางเลือกอื่น ๆ เพราะนำแผนธุรกิจไปขอกู้จากธนาคารได้ แต่ระยะเวลาคืนทุนจะนานกว่าที่รัฐบาลค้ำประกันให้
ตอนนี้ขอแค่อย่ามีการเมืองมาดึง จนทำให้เราเสียเปรียบเอกชน
- เตรียมแผนธุรกิจหลังหมดสัมปทานไว้แล้ว
กำลังจะทำแผนการใช้ทรัพย์สินที่ได้มาหลังหมดสัมปทาน
- โครงข่ายที่โอนมา ยังใช้งานได้
ได้ ปกติ พวกนี้จะใช้งานได้ตามอายุ บวกด้วยเทคโนโลยีที่เปลี่ยนไปว่ามากน้อยแค่ไหน ก็ราว ๆ 5 ปี ถ้ามากกว่านี้ ก็มี บางส่วนที่จะเริ่มหมดสภาพ
- สิทธิในคลื่น ?
คลื่นที่เอไอเอสใช้อยู่ เป็นของทีโอที เราแค่ให้สิทธิเขาใช้งาน เพราะทีโอทีเป็นคนจ่ายค่าคลื่นความถี่ ถ้าหมดสัมปทาน คลื่นยังเป็นของเรา ถ้า กทช.จะเรียกคืนคลื่นได้ ก็ต่อเมื่อเราไม่ได้ใช้ประโยชน์ แต่อาจมีการตีความไปผูกกับเรื่องใบอนุญาตให้บริการที่บริษัทได้รับจาก กทช.เมื่อ 4 ส.ค. 2548 ที่มีอายุ 20 ปี อาจตีความว่าเป็นการให้ ใบอนุญาตให้สิทธิในการใช้คลื่นไปด้วย
- นอกจาก 3จี จะทำอะไรอีก
ไฟเบอร์ทูเดอะโฮม โครงข่ายใยแก้วนำแสงความเร็วสูง ครอบคลุมการใช้งานทั่วประเทศ ส่งตรงไปถึงบ้านทุกครัวเรือน เป็นโครงการสร้างโทรคมนาคมพื้นฐานให้ทั่วถึง แนวคิดนี้ทั่วโลกทำกัน วางโครงข่ายทั่วประเทศให้เอกชนเช่าใช้
- ไม่ซ้ำซ้อนกับกสทฯ
ที่ กสทฯจะทำ ใช้งบฯแค่ 6 พันล้าน ซึ่งมาตรฐานโครงการนี้ อย่างน้อยต้องใช้เงิน 3 หมื่นบาทต่อพอร์ต 6 พันล้านบาทได้แค่ 2 แสนพอร์ต แค่ในกรุงเทพฯก็มีเป็นล้านครัวเรือนแล้ว เมื่อไรจะครบทุกบ้าน 
