GPS (Global Positioning System) คือระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก ปัจจุบันระบบนี้นำมาใช้ในกิจการพลเรือนกันอย่างแพร่หลายทั่วโลก ทั้งในกิจการรถบรรทุกขนส่งสินค้าและรถยนต์นั่งส่วนบุคคล ซึ่งระบบนี้จะคอยบอกพิกัดหรือตำแหน่งบนพื้นผิวโลกโดยอาศัยการคำนวณจากสัญญาณ นาฬิกาที่ส่งมาจากดาวเทียมที่โคจรอยู่รอบโลกไปสู่จุดรับสัญญาณ ทำให้ทราบตำแหน่ง ณ จุดที่รับสัญญาณได้ทั่วโลก
โดย นางสาวน้ำผึ้ง ใจใหญ่ Supply Chain Information System Division Manager บริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน) ได้กล่าวถึงประวัติความเป็นมาของ GPS ว่า เริ่มมีแนวคิดในการพัฒนาในปี ค.ศ. 1957 โดย Dr.Richard B.Kershner นักวิทยาศาสตร์ของสหรัฐอเมริกา ต่อมากระทรวงกลาโหมสหรัฐได้พัฒนา ซึ่งในช่วงสงครามเย็นมีการทดลองครั้งแรกใน ค.ศ. 1978 เพื่อใช้ในทางทหาร
โดย ใช้ในการยิงขีปนาวุธให้มีความแม่นยำมากที่สุด ต่อมาใน ค.ศ. 1983 ได้เกิดเหตุการณ์รัสเซียยิงจรวดใส่สายการบินเกาหลี แอร์ไลน์ เที่ยวบิน 007 ที่บินจากสหรัฐไปเกาหลีใต้ตกลงในทะเลหลังจากที่กัปตันนักบินล็อกเส้นทางบิน ผิดพลาด ทำให้เส้นทางบินล้ำเข้าไปในเขตรัสเซีย แม้ทางเจ้าหน้าที่รัสเซียจะเตือนหลายครั้งแต่ก็ไม่เป็นผลจนเกิดโศกนาฎกรรม ตามมา ทำให้นายโรนัลด์ เรแกน ประธานาธิบดีสหรัฐ ขณะนั้นประกาศสร้างระบบ GPS ฟรี เพื่อให้พลเรือนได้ใช้กัน
ในส่วนประกอบของ GPS แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ (1) ส่วนอากาศเป็นส่วนของจานดาวเทียมที่อยู่ในอวกาศ ปัจจุบันมีอยู่ 5 ค่ายใหญ่ (2) ส่วนควบคุม ประกอบด้วยสถานีภาคพื้นดิน สถานีใหญ่อยู่ที่ Falcon Air Force Base สหรัฐอเมริกา ศูนย์ควบคุมย่อยอีก 5 จุดทั่วโลก จานส่งสัญญาณภาคพื้นดินอีก 3 จุด และศูนย์บัญชาการที่ตั้งอยู่ที่ฐานทัพอากาศสหรัฐ รัฐโคโลราโด (3) ส่วนผู้ใช้งานประกอบด้วย 2 ส่วนใหญ่ ๆ คือ ส่วนทางทหารและทางพลเรือน ทางพลเรือนจะได้รับสัญญาณฟรี แต่ผู้ใช้ต้องซื้อจานรับและเครื่องรับซึ่งผู้ใช้งานต้องมีเครื่องรับสัญญาณ ที่สามารถรับคลื่นและแปรรหัสจากดาวเทียมเพื่อนำมาประมวลผลให้เหมาะสมกับการ ใช้งานในรูปแบบต่าง ๆ
ขณะนี้ภาคประชาชนทั่วโลก สามารถใช้ข้อมูลจากดาวเทียมของสหรัฐ (NAVSTAR) ได้ฟรี เนื่องจากนโยบายสิทธิการเข้าถึงข้อมูลและข่าวสารของประชาชน จึงเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไปสามารถใช้ข้อมูลในระดับความแม่นยำที่ไม่เป็น ภัยต่อ ความมั่นคงของรัฐในระดับบวก/ลบ 10 เมตร
การรับสัญญาณ GPS จากดาวเทียมจะได้สัญญาณที่อ่อนลงหรือมีข้อผิดพลาด เมื่อมีปัจจัยบางอย่าง เช่น ฝนตกหนัก ฟ้ามีเมฆทึบ หรืออยู่ในพื้นที่ที่มีตึกสูงมาก ๆ อยู่ทั้ง 2 ข้างทาง นอกจากจะมีดาวเทียม 3 ดวงส่งสัญญาณมาที่เครื่องรับแล้ว กล่องรับและแปรสัญญาณสมัยใหม่ยังมีซิมกระตุ้นในการดึงสัญญาณด้วย การหล่นหายของสัญญาณก็จะดีขึ้น
สำหรับการประยุกต์ใช้งาน GPS ในปัจจุบันมีหลากหลาย อาทิ การกำหนดพิกัดของสถานที่ต่าง ๆ การทำแผนที่ งานสำรวจ การนำทางการวางแผนใช้ประโยชน์ที่ดิน ระบบควบคุมหรือติดตามยานพาหนะ การติดตามบุคคล การนำไปใช้ประโยชน์ทางทหาร การนำไปใช้ประโยชน์ในกระบวนการยุติธรรม เช่น ติดตามบุคคล การติดตามการค้ายาเสพติด การกีฬา เช่น ใช้ในการฝึกฝนเพื่อวัดความเร็ว ระยะทาง แคลอรีที่เผาผลาญ การสันทนาการ ฯลฯ
ทั้งนี้ ในส่วน บมจ.ปูนซีเมนต์นครหลวง ซึ่งนำ GPS มาใช้ มีวัตถุประสงค์เพื่อติดตามสถานะการจัดส่งสินค้า และลดระยะเวลาในการติดตามรถเพื่อนำมาช่วยบริหารและการควบคุมการขับขี่ให้ เกิด ความปลอดภัยในการขับขี่ เพราะสามารถตรวจสอบความเร็ว รวมทั้งก่อให้เกิดการประหยัดน้ำมันเพื่อนำมาใช้วัดคุณภาพของ ผู้ขนส่งตามมาตรฐานที่บริษัทกำหนด ช่วยป้องกันการขโมยสินค้าในระหว่างการขนส่ง หากวิ่งออกนอกเส้นทางหรือจอดในที่ไม่สมควรจอดสามารถตรวจสอบได้ มีระบบเซ็นเซอร์ตรวจสอบในการเป่าปูนที่แสดงว่าสินค้าประเภทปูนผงส่งถึงมือ ลูกค้าแล้วเท่าไรหรือเอาไปขายเอง
"รถบรรทุกขนส่งที่เข้าร่วมใน โครงการของบริษัท ผู้ประกอบการรายนั้นสามารถดูข้อมูลของรถตนเองได้ แต่ดูข้อมูลของผู้ประกอบการรายอื่นไม่ได้ แต่บริษัทดูได้ทุกราย ซึ่งข้อมูลที่ดูหน้าจอจะแสดงผลแบบ real time ดูข้อมูลย้อนหลัง ข้อมูลการละเมิดกฎกติกาที่ตั้งไว้ การดูรายงานประจำวันโดยจะมีห้องวอร์รูม ดูการวิ่งของรถเพื่อให้ประหยัดน้ำมัน เกิดความปลอดภัย หากออกนอกเส้นทางจะมีสัญญาณเตือน หากไม่สมเหตุสมผลจะเรียกผู้ประกอบการมาคุยว่าพนักงานขับรถของผู้ประกอบการขน ส่งรายนั้นมีปัญหาอย่างไร จะแก้ไขอย่างไร"
บริษัทจะมีซอฟต์แวร์ให้ เจ้าของรถ แต่แอปพลิเคชั่นไม่เหมือนกัน แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นก็มีบ้าง เช่น เอาจีพีเอสจากรถคันที่เข้าซ่อมไปใส่อีกคันหนึ่งแทน โดยไม่แจ้งให้บริษัททราบก่อน ทำให้ข้อมูลในการปฏิบัติงานสับสน เพราะข้อมูลจากเลขทะเบียนรถแต่ละคันไม่เหมือนกัน
ประชาชาติธุรกิจ 08 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 ปีที่ 34 ฉบับที่ 4225
